Tekerleğimde Keçi Zeytinleri

Görev yaptığım köyün eski mahalle diye adlandırılan kısmından, kendi yüksekte ama adı çukur olan bir köyüne doğru sürdüm bisikletimi iki gün. Hafif yıpranmış asfalt haricinde şehirden hiç bir iz taşımayan bu muazzam yolda, karşınıza bir araba çıkma ihtimali hayli düşük olduğundan, doğanın, kuşların, böceklerin, yol kenarında sesinizden bir yerlere kaçışan görünmez hayvanların ve tekerleklerinizin sesiyle, eğer zihninizi diğer her şeyden azade edebilirseniz, ruhani bir ayin içre mest olabilirsiniz.

Bir haftadır geçtiğim yollarda arabalara değil, koyun ve keçi sürülerine, onların bekçisi olan heybetli köpeklere ve çobanlara rastlıyorum. Eğer onlar yoksa bile illa izleri taptaze serpilmiş oluyor yolda.. biz zeytin deriz şeklinden ötürü yada keçi, koyun ardı yani hayvanın dışkısı.. tekerleklerim onların zeytinleri üstünde gitmekten renk değiştirmeye başladı bile. Mide bulandırıcı gelebilir belki size ama işte soruya vereceğim cevap bu ve cevabı net ifade edebilmek için anlatıyorum bütün bunları (ve elbette ki haddim olmayarak).

Eğer bir gün tüm insanlar, uzaktan izledikleri ve uzaktan korumaya çalıştıkları doğaya tam manasıyla adım atabilirse, doğal olanı kahvaltıcılarda değil de kendi emeğinde ararsa, doğada yaşamaktan, börtü böcekten korkmazsa, keçi zeytinine midesini bulandıran bir şey gözüyle değil de sebzesine bereket olacak olan gübre gözüyle bakabilirse…

Yapılan çoğu şey saman alevi gibi: Ateşi herkes tarafından görülecek kadar heybetli olabiliyor ama sönmesi ve yok olması da çok kısa sürüyor. Yaşanılası bir gelecek istiyorsak, doğaya aidiyet duymalı ve doğanın bir parçası olmalıyız.

Eğitim bireyde dolayısı ile ailede başlar. Edebi ve ahlaki pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da öyle. Bilinçli bir toplum için bilinçli bireyler yetiştirmek lazım gelir. Bu sebeple iş yine kadınlara yani annelere düşüyor. Sonra baba, ailenin büyük bireyleri. İkinci aşamada iş okula, yani öğretmenlere düşüyor. Arabada giderken camdan aşağıya ufak bir benzin fişini atan baba, patates kızarttıktan sonra yağı lavabodan aşağıya döken bir anne, yolda giderken izmariti ayağının altına atıp ezen bir öğretmen ne kadar iyi örnek olabilir çocuklara? Yine yeniden bizimle alakalı bu durum. Kendimizde başlıyor değişim ve farkındalık.

Sonrasında büyük önlemler. Küçük yönetimlerle birlikte Devlet yönetiminin el ele vererek atatacağı doğru adımlarla güzel işler başarılabilir. Son zamanlardan buna örnek olarak poşetlerin paralı satılmasına başlanması gibi. Ne kadar işe yaradı bilinmez. İstatistiksel veriler tutulmalı ve bir dönem sonunda incelenmeli. Kendimden hesap edecek olursam alışverişe büyük torbalarla ya da pazar arabasıyla gitmeye başladım. Fakat çöp için mecburen poşet gerekiyor, bu sefer de çöp poşeti satın almaya başladım. Dengelendi mi? Sanırım evet gibi. Bir şey değiştiğini pek zannetmiyorum. Bunun yerine hazır gıdalardaki paketlemelerde, oyuncak, kozmetik, kimya sanayindeki plastik atıklara dikkat edilse ya da yeni bir düzenleme getirilse sanırım daha işe yarar bir şeyler yapılabilir.

Küresel ısınma mevzusunda hiç bir önlem alındığını düşünmüyorum. Bireysel olarak da pek bir şey yapılabileceğini zannetmiyorum. En basitinden 26 yıllık İstanbullu olarak şunu söyleyebilirim; İstanbul Avrupa yakasına şöyle bir göz atarsanız, İstanbul’a balkanlardan gelen rüzgarlar yönünü tamamen kapatacak şekilde gökdelenlerle dolduruldu.

Rüzgârın kesilmesi, iç ısınmayı arttırdı ve şehir içi iklimi değiştirdi. Aynı şekilde Anadolu yakasında da denize paralel olarak belki yüzlerce gökdelen, avm yapıldı. Bu binalar da denizden gelen rüzgârları engelleyerek şehir içi ısınmanın artmasını sağladı. Dikkat ederseniz İstanbul’da yaz mevsimi oldukça tuhaf yaşanıyor artık. Tropikal bir okyanus adası gibi, denizde taşma, çekilme, dolu ve yazın fırtınalı dinmeyen yağmurlar yaşanmaya başladı. Sizce de bu kadar beton yetmez mi? Bu dünya için çok çok küçük bir örnek sadece.

Fabrikalar, gemi ve uçak atıkları, kontrolsüz su kullanımı, kimyasal maddelerin hiç zararı yokmuşçasına hunharca kullanılması, artık gıdaların bile laboratuvar işi olması. Bunlar saymakla bitmez. Kendimizi sorgulamakla başlayarak ancak bir şeyler için ufak da olsa bir adım atabiliriz. Kendi adıma atık yağları lavabodan aşağı dökmüyorum, elde bulaşık yıkamıyorum (bulaşık makinası hem elektrik hem de su tasarrufu sağlar), mümkün olduğunca az atık çıkartmaya çalışıyorum.

Atık sebze meyve kabukları, bayat ekmekler gibi şeyleri tavuklara veriyorum, bahçede uygun yer olduğunda yumurta kabuğu, çay posası gibi şeyleri toprağa döküp gübre olarak değerlendiriyorum. Sebze meyve yıkadığım sularla çiçekleri ya da yine bahçeyi suluyor, çekirdek ve tohumları çöpe atmıyorum. Ateşte yanabilecek şeyleri de çöpe atmak yerine kuzinada yakıyorum. (Bundan tam emin değilim, belki de atmosfere daha zararlıdır.) Ağaç kestikçe ya da kesildikçe yerine yenilerinin dikilmesi için çevremdekilerin başının etini de yemeyi ihmal etmiyorum. Aklıma ilk gelen önlemlerim bunlar.

hanımkarga